Chùa Đại Bi nằm bên bờ sông Đuống êm đềm, được xây dựng vào năm 1305. Tên “Đại Bi Tự” mang ý nghĩa rằng: Đức Phật đại từ đại bi. Đây là nơi thờ tam vị Tổ của thiền phái Trúc Lâm - tam tổ đã sáng lập ra thiền phái Trúc Lâm phát triển và lớn mạnh đến nay. Trải qua sự bào mòn của thời gian, chùa Đại Bi cũng được trùng tu nhiều lần. Ghé qua đây vãn cảnh, du khách sẽ được tìm hiểu rất nhiều điều thú vị về nét đẹp Phật giáo, kiến trúc cũng như nét đẹp lịch sử đặc sắc của chùa.
Chùa Đại Bi đôi nét lịch sử
- Địa chỉ: Thôn Vạn Ty, xã Thái Bảo, huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh
Chùa Đại Bi nằm bên bờ sông Đuống êm đềm, được xây dựng vào năm 1305. Tên “Đại Bi Tự” mang ý nghĩa rằng: Đức Phật đại từ đại bi dẫn lối cha mẹ về với Phật pháp. Đây là nơi thờ tam vị Tổ của thiền phái Trúc Lâm - tam tổ đã sáng lập ra thiền phái Trúc Lâm phát triển và lớn mạnh đến nay.

Trải qua sự bào mòn của thời gian, chùa Đại Bi cũng được trùng tu nhiều lần. Đến năm 2005, nơi đây phục dựng để tiếp tục thờ tam vị thành hoàng và những danh tiếng có công dẹp giặc Thục thời Hùng Vương thứ 18. Vì vậy khi tới đây, du khách sẽ được tham quan một ngôi chùa linh thiêng bậc nhất, cũng như nét đẹp văn hoá và lịch sử nơi đây.
Những nét lịch sử mang dấu ấn thời gian
Trải qua sự hao mòn của thời gian, chùa được trùng tu nhiều lần, nhất là vào thời nhà Lê và nhà Nguyễn. Mặc dù được tu sửa khá nhiều nhưng chùa Đại Bi vẫn giữ được nét kiến trúc thuở hồng hoang. Chùa gây ấn tượng với du khách bởi thiết kế độc đáo và cảm giác thanh tịnh vô cùng. Khuôn viên trong chùa được chia làm 4 khu: tam bảo, tiền đường, hậu cung và khu đền thờ Tổ.

Khu Tam Bảo: được hướng ra bờ sông Đuống thơ mộng. So với các khu khác, tam đảo vẫn được bảo tồn gần như nguyên vẹn so với bản gốc.
Khu Tiền Đường: thiết kế 5 gian 2 chái và 4 mái cong cong như kiến trúc thời bấy giờ và khắc ba chữ “Đại Bi Tự” tại nóc chùa. Điểm nhấn đó là trọn bộ khung được làm từ gỗ lim - một loại gỗ đẹp và bền. Khu tiền đường được làm theo lối kiến trúc “con chồng giá chiêng”! Các con chồng được chạm khắc tỉ mỉ và tinh xảo vô cùng.
Khu Thượng Điện: nơi đây là các gian thờ Hộ Pháp, Thánh Hiền và Đức Ông.
Khu Hậu Cung: được thiết kế để đặt tượng thờ nên các kệ gạch được dựng theo chiều từ cao xuống thấp để đảm bảo thống nhất kiến trúc của chùa. Chùa Đại Bi có nhiều bức tượng lớn nhỏ khác nhau đều có xuất thân từ thời Nguyễn. Chỉ có một vài pho tượng do người dân công mới tạc những năm gần đây.

Khu Đền Thờ Tổ: nơi đây thờ tổ sư Thiền phái Trúc Lâm với 1 gian hậu cung và 3 gian tiền đền. Được khắc trên các cột của gian thờ là đầy đủ tên tuổi của những người đã góp phần tu bổ đền. Khu đền thờ có một khám thờ được trạm trổ tỉ mỉ lộng lẫy và uy nghiêm. Phía trước khu này là nơi đặt bức cửa võng với tứ linh, tứ quý, án gian và các đồ thờ tự. Và sau cùng là ngôi đình người dân nơi đây mới xây dựng lên để thờ các vị thành hoàng làng có công dẹp giặc thời Hùng Vương thứ 18.
Hiện nay, chùa Đại Bi vẫn còn lưu giữ nhiều cổ vật và tài liệu quý hiếm của thời đại như: chuông đồng, câu đối, tượng Phật hay hệ thống bia đá mang nhiều giá trị văn hoá và lịch sử. Nếu tới “xứ chùa Bắc Ninh” thì nhất định phải tới Đại Bi Tự linh thiêng nhé.
Lưu ý khi tới chốn linh thiêng
Vì đây là chốn linh thiêng, nên cần ăn mặc kín đáo, váy dài qua đầu gối. Tốt nhất là mặc quần áo gọn ghẽ, lịch sự, tránh xảy ra những điều thất kính với bề trên.
Đi nhẹ, nói khẽ, cười duyên. Đây là nơi thanh tịnh nên ăn nói cũng nên giữ ý và nhẹ nhàng.
Có thể mọi người không biết khi vào tham quan thì phải đi theo đúng quy củ. Khi từ cổng Tam Quan vào chùa thì nên đi VÀO cửa bên phải và đi RA bằng cửa bên trái. Cửa giữa chỉ dành cho bậc cao tăng, khoa bà hay Thiên Tử đi mà thôi.
Một lòng hướng Phật, bước vào cửa chùa phải rũ sạch mọi tư thù, tạp niệm, một lòng hướng về 10 phương Chư Phật.
